Oorsprong van de familie

Waar ikzelf vandaan kom... Mijn roots liggen in het zuidelijk deel van de provincie Zeeland; in Zeeuwsch-Vlaanderen. Ik ben geboren en getogen in Axel, en daar heb ik ook m'n vrouw leren kennen terwijl ik toen al in Eindhoven woonde. We zijn ook in Axel getrouwd, in het stadhuis dat door m'n vrouw haar grootvader Dingenus van den Berg ontworpen is. Eindhoven hebben we inmiddels verruild voor Almere in de Flevopolders. Deze woonplaats hebben we ook een beetje gekozen omdat de omgeving zo op die van Axel lijkt; rustig, vlak, veel akkers, en veel water. Er is toch ook wel wat verschil; het is bijvoorbeeld geen zes, maar 225 kilometer rijden om weer in Belgisch Vlaanderen te zitten.

Wortels verder terug... De oudste van Avermaete voorvader tot nu toe teruggevonden leefde in 1739 in Stekene. Op zondag 20 september van dat jaar werd Adriaan van Havermaet geboren. Hij is de zoon van Jean-Francois (?) en Anne Francoise Seblé. Later verhuist Adriaan naar Sinaai waar in 1774 zijn zoon Joannes Franciscus van Havermaet ter wereld komt. Deze Joannes vestigt zich later in Koewacht. Bij zijn tweede vrouw Catharina van Oosten krijgt hij een aantal kinderen, waaronder Josephus Anthonius die in 1818 wordt geboren. Vanaf deze Josephus Anthonius hebben mijn voorvaderen hun naam als "van Avermaete" geschreven. Josephus is twaalf jaar oud als de grens met België dwars door Koewacht wordt getrokken. Josephus, en zijn latere nazaten, blijven in Oost-Zeeuwsch Vlaanderen. Achtereenvolgens wonen ze in Koewacht, Sint Jansteen, Axel, Sluiskil en weer Axel.

Oorsprong van de familienaam Omtrent de oorsprong voor de familienaam weet ik nog erg weinig, maar aannemelijk lijkt dat de naam verwijst naar een akker of veld binnen de gemeente Zele, in de provincie Oost-Vlaanderen. Zele kent nog steeds een wijk Avermaat, en een wijkparochie met de naam Havermaet. In zijn boek uit 1883 "Schets ener geschiedenis van de gemeente Zele" geeft Honoré Staes een tweetal mogelijke naamsverklaringen. De eerste stelt dat de aanduiding Avermaat voor het betreffende veld in de tweede helft zestiende eeuw is ontstaan toen, ten tijde van grote hongersnood, het veld mogelijk voor één maat haver van eigenaar is gewisseld. De tweede verklaring die Staes geeft is dat Avermaat "verkeerde of afwijkende maat" betekent, wat er op zou kunnen duiden dat de bewoners van dit veld gebruik maakten van een andere (lengte/oppervlakte/inhouds-) maat dan in de omringende plaatsen gangbaar was.

De gemeente Zele viert in 2000 het 1200-jarig bestaan en heeft ter gelegenheid daarvan een WEB-site ingericht waarop ook een artikel te vinden is over de geschiedenis van Zele. Hierin wordt opgemerkt dat reeds in stukken van voor het jaar 1000 de naam Avermaat voorkomt; dit lijkt in tegenspraak met de eerste door Staes gegeven verklaring welke een ontstaan in de 16e eeuw suggereert. Wat betreft de tweede verklaring: ik geloof dat een aantal met "van Avermaete's" gehuwde dames veel voor deze verklaring voelen: Avermaat als synoniem voor tegendraads/eigenwijs... Onzin natuurlijk!

Op- en aanmerkingen aub naar: Jurgen van Avermaete

---

Met dank aan Cambier Bart voor de informatie over de naamsverklaring van de wijk Avermaat.